De bijeenkomst van de Europese Raad van deze week had het mooiste moment van Ursula von der Leyen moeten zijn. Na een bittere reeks publieke vernederingen—van die grote smet op haar integriteit en geloofwaardigheid die het Pfizergate-debacle was, tot een golf van moties van wantrouwen in het Europees Parlement en, meer recentelijk, de schandelijke arrestatie van voormalig EU-Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken Federica Mogherini—was deze bijeenkomst bedoeld als haar triomfantelijke terugkeer.

Het verliep anders dan verwacht
Onder haar beslissende leiding zouden nu eindelijk dingen gebeuren: het EU-Mercosur-handelsakkoord zou, na een gigantische tweeënhalf decennium onderhandelingen, net op tijd worden ondertekend voordat de voorzitter van de Commissie naar Zuid-Amerika zou vliegen voor een  zelfvoldane zelfgenoegzame tournee gevuld met caipirinha‘s. (Braziliaanse cocktail drink).
Het belangrijkste was dat ze haar grote obsessie zou uitvoeren, zou zegevieren in haar favoriete morele strijd: de Russen straffen door de financiële reserves van Kiev aan Moskou te geven. Wie zou er dan aan denken haar af te zetten? De zaken liepen enigszins anders.

Tegenstand binnen de EU
Von der Leyen had keer op keer beweerd dat de enige manier om Kiev financieel overeind te houden zou zijn door gebruik te maken van de honderden miljarden euro’s die de Russische Centrale Bank bij Euroclear in België aanhoudt. Europees Raadvoorzitter António Costa had zelfs—en nogal dwaas—gedreigd om  de Europese regeringsleiders in Brussel feitelijk te ontvoeren totdat er een besluit was genomen. Hetzelfde gold voor de Mercosur-deal, die Commissie functionarissen tot het allerlaatste moment Europa probeerden op te dringen. Maar het was allemaal tevergeefs. De Italiaanse premier Georgia Meloni maakte een einde aan elke hoop op een versnelde goedkeuring van het handelsakkoord toen ook zij instemde dat de garanties die het aan de Europese boeren zou geven nog steeds onvoldoende zouden zijn. Von der Leyen moest haar Braziliaanse vakantie schaamteloos uitstellen naar een later tijdstip.

Onbekwaam en buitensporig hoogmoedig
Het inmiddels opgeheven plan om Oekraïne miljarden te lenen door gebruik te maken van vastgezette Russische staatsbezittingen was het verwachte geesteskind van een onbekwame Commissie—juridisch fragiel, politiek radioactief en gedreven door het soort exorbitante hoogmoed dat de wereld met de Berlaymont associeert. In september, tijdens haar State of the Union-toespraak, verkocht Von der Leyen het als de enige haalbare weg vooruit, waarbij ze alternatieven zoals gemeenschappelijke schuld afdeed als onmogelijk, onverantwoordelijk of allebei.
Brussel begreep dat, hoe loyaal aan de officiële, pro-oorlog partijlijn veel Europese hoofdsteden ook blijven, niet veel mensen bereid zijn hun woorden waar te maken — en de oorlog in Oekraïne voor altijd willen financieren. Het financieren van het conflict met Russisch geld was de zilveren kogel van Brussel. Maar ook dat mislukte.

Een verraderlijk plan tegen de Europese burgers
Drie maanden later, toen het moment kwam om te tekenen, viel het stil in de kamer. Support vervaagde in aarzeling; slogans verdampten in contact met de realiteit. Zoals de Belgische premier Bart De Wever, die het verzet tegen de von der Leyen-plannen leidde, het ronduit verwoordde: het plan was een Titanic—en het zonk.
Het resultaat was een spectaculaire en diep vernederende publieke U-ommekeer. De Commissie heeft geen gedurfd nieuw drukinstrument op Moskou gekozen. In plaats daarvan werd een veel conventioneler pakket van door de EU gesteunde leningen mogelijk gemaakt.  Dit werd voorlopig gefinancierd door gezamenlijke schulden, omdat het pro-vredesblok bestaande uit Hongarije, Tsjechië en Slowakije ermee instemde hun veto’s op te geven in ruil voor het buitengesloten worden van de lening.
De eurocraten hebben ervoor gezorgd dat de geldstroom naar Oekraïne open blijft via een lening, die Kiev uiteraard nooit zal kunnen terugbetalen. Maar in plaats van dat de Russen het geld voorschieten, rust de verantwoordelijkheid nu op de schouders van de Europese belastingbetalers. Het is een rampzalig resultaat voor Europa, maar het Brusselse establishment kan het niets schelen. Wanneer de wet binnenkomt, zijn ze toch allemaal uit het ambt—dus waarom zou je het niet proberen?

Het schip zinkt en de ratten worden zichtbaar
Het fiasco dat in deze laatste vergadering van de Raad te zien is, is het hoogtepunt van een lang, aanhoudend patroon: dit is een Commissie die moralistische vurigheid en emotionele manipulatie verwart met juridische autoriteit, en met slogans gevulde politieke theater verwart met daadwerkelijke macht. Von der Leyens leiderschapsstijl—arrogant, performatief, ongeduldig met afwijkende meningen en onhandig—functioneert slecht in een Unie die nog steeds, onhandig, draait op verdragen, unanimiteit en nationale balansen.
Deze scènes spelen zich af tegen een achtergrond van institutioneel verval dat te duidelijk is om te negeren, hoezeer Brussel ook liever de andere kant op kijkt. Von der Leyens politieke zwakte was duidelijk zichtbaar, zelfs nu Federica Mogherini’s schandelijke arrestatie wegens corruptie en de draaideurcultuur die het von der Leyen-tijdperk kenmerkte, het publieke vermoeden bevestigen dat de hoogste kantoren van de Unie zowel fungeren als snel-rijk-worden-schema’s als wachtruimtes voor het hiernamaals van bedrijven. In het Europees Parlement getuigen herhaalde—zij het tot nu toe onsuccesvolle—pogingen om von der Leyen te censureren of af te zetten een niveau van vijandigheid dat geen enkele voorzitter van de Commissie kan negeren. Zelfs wanneer zulke pogingen mislukken, laten ze giftige restjes achter: het gevoel van een presidentschap dat permanent op de verdediging staat en elke stemming overleeft.

Laat het schip nu maar zinken!
Het meest veelzeggende moment van de top vond niet plaats in de onderhandelingsruimte zelf. Het kwam daarna. Op de directe vraag – tijdens een persconferentie om 3.30 uur ’s nachts – of het instorten van de herstelbetalingslening een politieke nederlaag was, mompelde een gebroken von der Leyen een ontmoedigd “het is goed” voordat ze wegliep.
In werkelijkheid zei dat openhartige gebaar meer dan welk communiqué ooit zou kunnen vertolken. Dit is een Commissie die te ver is gegaan, te veel heeft verkocht en zich nu beperkt voelt door de lidstaten die zij probeerde te disciplineren. Uiteindelijk was het niet alleen von der Leyens ‘herstellening’ die een soort zinkend schip was. De echte Titanic is deze Europese Commissie. Voor Europa, laat het nu ondergaan, voordat er nog meer schade wordt aangericht.

Bronvermelding en aanverwante artikelen: Uit het Engels vertaald:
https://europeanconservative.com/articles/commentary/broken-and-defeated-ursula-von-der-leyens-european-commission-is-a-sinking-ship/

Protesterende boeren tegen EU-beleid:
https://www.youtube.com/watch?v=QzlvoX0mKUQ

Het verzet tegen de plannen van von der Leijen:
https://www.rtbf.be/article/de-wever-reagit-a-la-decision-sur-les-avoirs-russes-c-etait-presque-comme-le-titanic-11650995

Leiderschapsstijl van von der Leijen wordt Performatief genoemd; dit betekent dat een taaluiting niet alleen iets beschrijft, maar tegelijkertijd een handeling uitvoert, een verandering in de wereld teweegbrengt; het kan ook verwijzen naar gedrag dat vooral bedoeld is om een indruk te maken zonder echte inhoud.